maandag 17 oktober 2011

12 - De Dordtse Impressionisten schilderden maar wat graag hun water en bootjes.


vissersbootje in de Spuihaven
in Dordrecht, uitsnede


Na in het voorgaande bericht op de onderlinge verwantschappen en de meer dan waarschijnlijke onderlinge beïnvloeding tussen fotograaf Joost van de Weg en de schilderkunst gewezen te hebben, is het ook wel interessant om met een speurende blik naar details binnen de schilderijen van enkele van deze schilders te kijken.
Loopt u maar mee.



het nieuw verschenen boek over A.P. Schotel
geschreven door Carole Denninger-Schreuder



nieuws tussendoor:
27 mei start in het Dordrechts Museum de A.P. Schotel tentoonstelling die zal lopen  tot in oktober. Er is tevens een fraai boek over deze, in 1890 in Dordrecht geboren schilder, geschreven door Carole Denninger-Schreuder, verschenen.

Aanvankelijk was ik begonnen deze afbeeldingen in het voorgaande bericht over Joost van de Weg en de schilders te plaatsen, maar dat bleek al snel teveel van het goede. Daarom leek het me zinvoller en aantrekkelijker om de uitsnedes uit de schilderijen apart in dit artikel onder te brengen. Het uitgangspunt en de manier van kijken blijft dezelfde als die in het vorige bericht.


Wim Jansen (Dordrecht 1923 - 1992)
bootjes in de Voorstraatshaven in Dordrecht
olieverf/doek 50x40 cm detail/uitsnede
particuliere collectie

Met al het water op en rond Het Eiland van Dordrecht is het niet zo vreemd dat schilders en fotografen daar vaak hun onderwerp, hun motief  in vonden.
Niet voor niets kwamen schilders van over de hele wereld naar Dordrecht om hier voor korte of langere tijd te verblijven om de stad, en dan vooral de stad vanaf het water, te schilderen.

De tentoonstelling - ''Dromen van Dordrecht,''  2005 in het Dordrechts Museum, lichte al een belangrijke tip van de sluier op, maar toonde toen alleen buitenlandse schilders en geen Nederlandse.
Er zijn echter ook heel wat Nederlandse schilders geweest die Dordt hebben vereeuwigd - daaronder plaatselijke schilders zoals bijvoorbeeld de zogenaamde 'Dordtse Impressionisten.' Dat waren schilders die, zo zij deze naam al verdienen, hun eigenheid vooral ontleenden aan de combinatie van de stad op een Eiland en haar omgeving - juist en vooral in relatie tot het water in deze omgeving.

Cor Noltee (1903 - 1967)
bootjes op het Wantij bij de Staart in Dordrecht
detail/uitsnede  olieverf/doek
Dordrecht vanaf het brede water van de grote rivieren is natuurlijk ontelbare keren vereeuwigd, maar een schilder kon ook vanuit zijn atelier, zoals Cor Noltee, die een atelier op kop van de Staart had, langs het Wantij lopen om daar de bootjes ter hoogte van de, toen vrij nieuwe, wijk de Staart te schilderen.


In die periode trokken de schilders Steef Wijnhoven, Cor Noltee en Daan Mühlhaus vaak gedrieën naar buiten om gezamenlijk te schilderen, dat werd een soort, bijna legendarisch, driemanschap van drie schilders die elkaar zolang het duurde konden gebruiken en stimuleren maar die ook heel vaak amper samen door één deur konden. Aart Verhoeven heeft daar heel leuk over geschreven in de catalogus die verscheen bij het tweehonderd jaar bestaan van Pictura.


Daan Mühlhaus/Muehlhaus (1907-1981)
plezierbootjes op het Wantij, 1942
waterverf/papier
collectie Dordrechts Museum
schenking Peter van Loon
erboven - deWijnhaven in Dordrecht


Cor Noltee (1903-1967)
olieverf/detail/uitsnede

Van het Wantij naar de Hollandse Biesbosch is niet zo'n grote stap.
Cor Noltee had jarenlang (vanaf eind 1960) een atelier in de buurt van de Kop
van 't Land, op steenworp afstand van het Wantij met verderop de Ottersluis
De laatste jaren van zijn leven was hij vooral in de Biesbosch te vinden en maakte
hij nog een boeiende ontwikkeling door. Zie het boek: Schilders van de Biesbosch

S.H.(Steef) Wijnhoven (1898-1969)
winter in de Biesbosch
olieverf/doek detail/uitsnede
verblijfplaats onbekend

Elias Boonen (Dordrecht 1860-1931 Brussel)
schepen in een binnenhaven
olieverf/paneel
part. coll.

J.W. (Willy) Sluiter (1873-1949) 
Bom-/leuvenhaven, Dordrecht
olieverf/doek 42x33 cm (detail/uitsnede)
voorheen kunsthandel G. Vermeulen

Wim Jansen (Dordrecht, (1923-1992)
in de Wijnhaven in Dordrecht
detail/uitsnede - olieverf/doek 30x40 cm
voorheen Kunsthandel Bakker, Dordrecht

A.P. Schotel (1892 - 1957)
visvlot met boten in de Nieuwe Haven in Dordrecht
detail/uitsnede, olieverf/doek

S.H. (Steef) Wijnhoven (1898-1969)
visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht - detail/uitsnede
olieverf - verblijfplaats en maten onbekend
nog duidelijk onder invloed van zijn leermeester,
Marinus Reus, door Wijnhoven geschilderd

Daan Mühlhaus (1907-1981)
bootje in de Voorstraatshaven in Dordrecht,
gezien vanaf de Botermarkt
olieverf
afbeelding uit het fotoalbum van de schilder
verblijfplaats onbekend

Joop Kropff  (1892-1979)
bootjes in de Nieuwe Haven in Dordrecht
olieverf/detail/uitsnede
voorheen kunsthandel De Rode Deur

Joop Kropff, geen Dordtse Impressionist,
maar hij had wel goede contacten met
enkelen van hen. Hij kwam regelmatig
naar Dordrecht om hier te werken.
Later was hij als 'mentor' nog belangrijk
voor de schilder Adrie Mouthaan.


Daan Mühlhaus/Muehlhaus (1907-1981)
visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht
waterverf/papier - detail/uitsnede
afbeelding - Daan Mühlhausarchief

Victor Gilsoul - België  (1867-1939)
de Wijnhaven in Dordrecht vanaf de Taankade
olieverf/doek/uitsnede 54x66 cm


A.P. Schotel
bootjes
 aan de Voorstraatshaven in Dordrecht
olieverf, uitsnede/detail
particuliere verzameling
boven in het schilderij is net een
pijler van de Nieuwbrug te zien


Niets uit deze publicaties mag worden overgenomen zonder toestemming van de auteur - Peter van Loon, Dordrecht

Inlichtingen en reacties - Een schilder in Dordrecht (NL) Peter van Loon - telefoon 078 6145913 email peter1959.2009@hotmail.com

Literatuur;
Dromen van Dordrecht - 2005 uitgeverij THOTH  Bussum
'Ik mag lijden dat het morgen grijs is' - 1980 uitgave Dordrechts Museum
 A.P. Schotel - door Carole Denninger -  is inmiddels verschenen
Schilders van de Biesbosch - uitgeverij Waanders 1999, door Wim van Wijk en Ad Molendijk.
Tweehonderd jaar Pictura - een tekengenootschap in Dordrecht - uitgave in 1975 Dordrechts Museum en de Culturele raad Dordrecht - met verschillende auteurs.
Cor Noltee - Breed gezien - uitgave van Spijk art projects Venlo 1999 auteur Bert Jintes.

vrijdag 23 september 2011

11 - Het Dordrecht van de schilders door de camera lens van Joost van de Weg (1874 - 1957)



de Spuihaven in Dordrecht
 Joost van de Weg - foto/detail
Dordrecht, Hollands oudste stad, trok in de negentiende eeuw en in het begin van de twintigste vele schilders uit binnen en buitenland. 
De schilders werden gelokt door de schilderachtige reputatie van de stad en wilden Dordrecht met eigen ogen zien en haar ter plaatse vereeuwigen.


Er is een periode geweest dat Dordrecht meer schilders uit binnen en buitenland trok dan Amsterdam en Rotterdam samen. Vanwege deze verhalen heb ik er altijd van gedroomd eens door die stad en haar omgeving te mogen dwalen. Om met eigen ogen het Dordrecht van toen, dat hen zo aantrok, te zien, en zelf net als zij er mijn schildermotieven te kiezen.
Als alternatief ben ik aanvankelijk, als een schilder op zoek naar een mooi motief, door de foto's van de Dordtse fotograaf Joost van de Weg (1874-1957) gaan dwalen.



Ik zocht als het ware naar foto's en onderwerpen binnen de foto's. Motieven en schilderachtige situaties die tijdgenoten en schilders uit van de Weg's tijd ook gekozen zouden hebben. 
Naar wat ik bijvoorbeeld van de schilder A.P. Schotel  (1890-1956) weet is dat hij als plaatsgenoot vaak koos voor de dezelfde situaties en dezelfde onderwerpen.


 
serie 3. Uitg. J. van de Weg. Dordrecht
No. 901. Foto Schotel
Dit moet wel een foto door A.P. Schotel
zijn, dit is een vaker door hem geschilderd
onderwerp, deze foto was in de catalogus van
Joost van de Weg opgenomen



De schrijfster van het nog, (bij de komende tentoonstellingen in de nabije toekomst o.a. in het Dordrechts Museum), te verschijnen boek over A.P. Schotel kwam zelfs na het publiceren van dit artikel en de hierin opgenomen foto-uitsnedes tot de voor de hand liggende vraag of die twee elkaar misschien gekend zouden hebben? Het antwoord op die vraag is zonder verder onderzoek wat moeilijk met honderd procent ja te beantwoorden, maar het ligt m.i. wel voor de hand dat dat het geval moet zijn geweest.  Kijk maar naar de informatie bij de rechterfoto.
Naar ik van Carole Denninger begrepen heb was Schotel zelf ook een een verwoed fotograaf en filmer. Ik hoop dat daar in de toekomst ook nog iets van naar buiten zal komen.

Wat mijn eigen beweeg redenen betreft zocht ik het met dit door mij gekozen instrument aanvankelijk nog elders. Maar ik kwam van het één in het ander terecht. Vanuit mijn eerste ontdekkingen kreeg ik vanzelf de behoefte bij de foto's van Joost van de Weg's te gaan kijken. Het bleek een probaat middel om mijn aandacht van wat andere zaken af te leiden. Het idee ontstond omdat ik aanvankelijk eigenlijk niets beters wist te bedenken, maar dit bleek te werken.
Dus ik dook opeens op een creatieve en speurende manier in mijn archieven en in het verleden van deze, door veel schilders vereeuwigde en bezongen, stad. Mijn geboortestad Dordrecht.


  Joost van de Weg - foto/detail
wherry in de Voorstraatshaven in Dordrecht

 dit is ter hoogte van de aan de Voorstraatshaven
gelegen tuin van, voorheen, de familie Buytink.
(de Buytink's van de bekende Dordtse meubelzaak)
Joost van de Weg woonde er tegenover - aan de an-
dere kant van de haven -   in een huis dat langzaam
in de haven dreigde weg te zakken - iets dat later
ook werkelijk is gebeurd.

Denkt u voor de sfeertekening maar aan het gedicht
Wijnhaven van Jan Eijkelboom  uit de bundel:
Wat blijft komt nooit terug



Zoals ik al aangaf kwam ik via een omweg op het pad van mijn verzameling foto's van deze Dordtse fotograaf. Zijn originele foto's had ik jaren geleden, toen zich daar de kans toe bood, al voor eigen gebruik op een digitaal bestand gezet.

Al vanaf mijn vroegste schilderjaren heb ik iets extra's met het fotowerk van Joost van de Weg.
Zijn foto's leerde ik kennen via een stapeltje originele afdrukken dat mijn eerste en enige werkgever Adri Bakker, van de gelijknamige lijstenmakerij en kunsthandel aan de Spuiweg, in zijn bezit had.

Eén van mijn eerste schilderijtjes, een stukje Spuihaven, was naar één van die foto's van Joost van de Weg geschilderd - dat was nog voor Daan Mühlhaus me bij hem uitnodigde.

Toen ik een aantal jaren geleden nog eens naar die foto's vroeg kon Ad Bakker, de zoon van Adri Bakker, de foto's aanvankelijk niet vinden, maar toen ze later alsnog tevoorschijn kwamen luidde dit het begin van een soort herontdekking in.
Het resulteerde uiteindelijk in een tentoonstelling die Bakker in 2009 hield
Joost van de Weg  - Dordrecht in tegenlicht 1874-1957



Het Dordrecht van Tollens
uitgevers Boekhandel De Bengel
Stadsarchief Dordrecht
eerste druk verscheen in 2000

Joost van de Weg was een fotograaf die, net als zijn oudere collega H.J.Tollens, (1864-1936), fotografeerde met de ogen en de visie van een schilder. Zij waren daarin verwant met landelijk bekende collega's als Jacob Olie, Bernard Eilers, Henri Bersenbrugge en Cas Oorthuys. Allen romantici met een schilderachtige kijk en opvatting van de fotografie, één waar een latere generatie fotografen zich juist weer sterk tegen ging afzetten.
Nu, meer dan een halve eeuw later, nu het stof van de eeuwige richtingen strijd tussen generaties is opgetrokken, krijgen deze fotografen weer veel meer aandacht en erkenning, en de basis voor eenzelfde lot voor Joost van de Weg is inmiddels gelegd. Maar het vraagt nog wel om een vervolg - een vervolg middels een mooie publicatie - net zoals boekhandel en uitgeverij De Bengel dat op fraaie wijze met het werk van H.J. Tollens heeft gedaan. Van die kant was er aanvankelijk belangstelling, maar mij is niet bekend of dit nog concrete vormen aan zal nemen.
Er zijn in ieder geval wel mindere goden in boekvorm verschenen.


Joost van de Weg - foto/uitsnede
de Nieuwe Haven in Dordrecht in de
winter, een uitsnede uit één van de
door Daan Mühlhaus geleende foto's
Schilders herkenden het schilderachtige weer op hun beurt in de foto's van Joost van de Weg.
Zo is het interessant dat Daan Mühlhaus ook foto's van het 'stapeltje' van Adri Bakker heeft geleend.
Dat leverde o.a. enkele winters van de Nieuwe Haven op.
Interessant detail - Mühlhaus mocht de foto's lenen, maar Adri Bakker plakte nog wel even snel de etiketten van zijn zaak op de achterkant van de foto's. Zo kon er geen misverstand over bestaan wiens eigendom de foto's waren, en zo konden wij zoveel jaren later zien welke er toen bij Mühlhaus op het atelier zijn geweest.





Joost van de Weg gaf zelf, in de rol van uitgever, ook foto's/briefkaarten van zichzelf en anderen uit, een activiteit die later nog door zijn zuster is overgenomen en voortgezet.





Joost van de Weg - foto/detail
aan een vlot van de Koninklijke Dordrechtsche Roei & Zeilvereeniging
in de Nieuwe Haven te Dordrecht
er bestaat een leuke A.P. Schotel met het botenhuis en vergelijkbare boten
verkocht bij kunsthandel Simonis en Buunk http://www.simonis-buunk.nl/





Joost van de Weg - foto/detail
roeiboot in de Voorstraatshaven in Dordrecht


Wat het voor mij als schilder en liefhebber zo extra interessant maakt is dat Joost van de Weg zijn foto's in dezelfde periode maakte als veel van mijn plaatselijke voorbeelden. Het idee dat schilders als A.P. Schotel, Maurice Sijs en later ondermeer ook mensen als Cor Noltee, Steef Wijnhoven, Daan Mühlhaus en Joop Kropff hun schildersezel op dezelfde plaatsen neerzetten en dezelfde schepen en bootjes zagen die we nu op de foto's kunnen zien boeit me.



Steef Wijnhoven (1898-1969)
detail uit een houtsnede



Dankzij de foto's van Joost van de Weg kun je met de ogen van nu als het ware het Dordrecht van toen meebeleven. Door zelf details uit de foto's naar voren te halen en die te isoleren op zoek naar interessante situaties kijk ik ook in die wereld rond.





Willem Witsen en Dordrecht
door J.F. Heijbroek
uitgeverij THOTH Bussum 2003










Een kunstenaar die, als ik zo rond dwaal door de foto's van Joost van de Weg, steeds sterk bij me naar boven komt is de Amsterdamse schilder Willem Witsen (1860 - 1923). Willem Witsen maakte een serie befaamde etsen, aquarellen en schilderijen van Dordrecht, vooral van de Voorstraatshaven. maar ook het zicht vanaf de Grote Kerk, de Nieuwe Haven en het Drierivierenpunt.

Witsen kwam daarvoor in 1898 naar Dordrecht in de bedoeling een twaalftal etsen van Dordrecht, bestemd voor kunsthandel E.J. van Wisselingh & Co uit Amsterdam, te maken. Vanuit een tot varend atelier omgetoverde roeiboot maakte hij veel schetsen in krijt. Die dienden als voorstudie voor de latere uitgewerkte werken. Het is mij niet bekend of hij toen ook foto's gebruikte. Witsen was namelijk ook, net als zijn vriend en collega G.H. Breitner, een verwoed fotograaf.
(Zie ook de collectie van het Dordrechts Museum.)

Joost van de Weg  -  foto/uitsnede
Visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht
het visvlot met de Nieuwe Haven is vaak door A.P. Schotel geschilderd
de Lange IJzeren Brug staat o.a. op een prachtige ets door Willem Witsen

Joost van de Weg had een opvallende voorkeur voor een bepaalt licht  -  liefst niet te hard en bij voorkeur (m.i.) bij tegenlicht. Ik heb zelf eens een serie foto's rond de Nieuwe Haven gemaakt  - bij een vergelijkbaar licht -  en ik moet steeds aan de sfeer van Joost van de Weg denken. Ik heb er alleen te weinig mee gedaan omdat ik toen met mijn hoofd in de Provence zat, maar nu lijkt het erop dat het toch een kans zal krijgen. Dit soort afleiding wat tevens onderzoek is maakt de kans daarop in ieder geval een heel stuk groter.

Joost van de Weg - foto/uitsnede
schepen in een Dordtse haven
Het voert te ver om alles dat ik gevonden heb in dit blog af te beelden, dit is maar een doorsnede van de vele details en situaties die ik gevonden heb, maar als recept om weer met mooie dingen bezig te zijn is het een goed alternatief voor andere, meer gewenste, vormen van wisselwerking. Er is niet veel voorstellingsvermogen voor nodig om je in het Dordrecht van de twintiger en dertiger jaren te wanen.
Als schilder in die tijd hoefde je niet ver te zoeken en op deze manier geeft het u en mij ook een korte blik in het verleden. Het zette mij in ieder geval op een spoor dat ik misschien wel te lang uit het oog ben verloren. Het bevestigt wat al voorzichtig in mij sluimerde, maar waar ik tot nu geen gehoor aan gaf.

Joost van de Weg - foto/uitsnede
de Wijnhaven in Dordrecht

rechts van de schepen stond Pennock's Hotel
waar vele schilders uit binnen en buitenland
logies en verblijf vonden, Daan Mühlhaus kon er
jaren na dato nog woest om worden dat men deze
panden aan de slopershamer heeft prijs gegeven

Joost van de Weg - foto/uitsnede
stoomsleepboten in de Wolwevershaven in Dordrecht


Joost van de Weg - foto/uitsnede
de Voorstraatshaven in Dordrecht vanaf de Wijnbrug richting de Nieuwbrug
Joost van de Weg foto/uitsnede
winter in de Spuihaven in Dordrecht
naar dit motief en deze foto heeft Daan Mühlhaus ook
een schilderij gemaakt dat bij Adri Bakker is verkocht

Joost van de Weg -  foto/uitsnede
de Voorstraatshaven in Dordrecht

Willem Witsen huurde een bootje, paste het aan
als varend atelier en vereeuwigde van daar uit dezelfde
Dordtse gevels die Joost van de Weg later ook fotografeerde



Lees in dit verband ook het blog uit oktober 2010 - Daan Mühlhaus en A.P. Schotel 
op: www.daanmuhlhaus1907-1981nl@blogspot.com

voor inlichtingen en uitwisseling Peter van Loon
telefoon 078 6145913



vrijdag 8 juli 2011

9 - Tikky Buytink 17 november 1915 - 8 juli 2008



Tikky Buytink
Het is vandaag al weer drie jaar geleden dat Tikky Buytink overleed.
Dat was voor haar gezien de omstandigheden van de laatste anderhalf jaar zonder twijfel dat wat zij wilde en daarom het beste voor haar want het was die laatste maanden buiten haar vertrouwde en geliefde omgeving geen 'leven volgens Tikky' meer.
Je kan natuurlijk terecht zeggen dat zij een prachtige leeftijd  heeft bereikt, en dat wil ik zeker niet tegenspreken, alleen die laatste periode - die had ik haar graag willen besparen, maar daar blijkt maar weer - wij gewone stervelingen hebben hier niet altijd zoveel in te kiezen.
Zij koos het moeilijkste wat zij nog te kiezen had, ik heb daardoor nog meer respect voor haar gekregen dan ik toch al had.


Tikky Buytink aan het werk voor haar expositie in 2005
dit beeld van haar willen we graag vasthouden


Voor mezelf heb ik vaak bedacht dat we haar, als zij in 2005 kort na haar expositie zou zijn overleden, allemaal nagegeven hadden dat zij tot het eind toe zo goed en bij de tijd was gebleven. We hadden haar er zelfs postuum om geprezen dat zij tot op het laatst zo midden in het leven was blijven staan en er nog zo van bleef genieten.
Het liep spijtig genoeg niet volgens dat scenario.

bij de opening van Tikky Buytink 90
Marjolein Schaap zong bij de opening
het is wel leuk te vertellen dat Tikky
nog zanglessen bij Marjolein Schaap
gekregen heeft


Die expositie kreeg Tikky t.g.v. haar negentigste verjaardag aangeboden door Addie Jintes van Kunsthandel de Rode Deur.
De dag van de opening was voor Tikky een geweldige ervaring waarbij zij het stralende middelpunt was. Zij genoot er zichtbaar van zo omringd te zijn door zoveel mensen die op haar gesteld waren en nog steeds met haar wegliepen.
Tik had nu eenmaal een groot en warm mensenhart
.


Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981
Franciska (Tikky) Buytink in de tuin van
Aad en Lenie Zwart in Woerden
collectie P.v.L.
Daan Mühlhaus verhuisde vanuit zijn atelier in Pictura naar haar woning aan de Nieuwe Haven waar hij tot zijn dood zou blijven wonen. Hij had zijn atelier op de bovenste verdieping, waar ik hem vaak heb bezocht en dat na een jaar van leegstand het mijne werd.. Insiders als Anton Reidel, maar ook zijn dochter Agnes wisten te vertellen dat Mühlhaus, (hij vertrok bitter en gedesillusioneerd uit Pictura), die eerste jaren op de Nieuwe Haven met Tikky Buytink enorm opknapte en het plezier in alles weer terug kreeg. Tikky gaf les in Cesar bewegingsleer maar op aandrang van Mühlhaus stopte zij daarmee - het argument daarachter was dat zij dan meer samen konden doen. Reizen, buiten schilderen, zigeunerorkestjes en jazzmuziek in Rotterdam, vrienden bezoeken en ontvangen, naar de stadjes rond het IJsselmeer waar hij zo dol op was. Hij leefde weer op.

Zijn vriend en collega Aad Zwart werd op een gegeven moment hevig verliefd op Tik - op het schilderij dat Mühlhaus in de tuin van Zwart van Tikky maakte, liet hij even een stukje van haar onderjurk zien - als door op een subtiele manier, maar dan die van de schilder, te zeggen - ze is met mij.

Daan Mühlhaus/Muehlhaus 1907-1981
Tikky Buytink in haar stoel in een
voor haar karakteristieke houding
bij het raam van de Nieuwe Haven
olieverf/marouflé 30x40 cm
collectie P.v.L.

Dit schilderij vonden Tik en ik in een vuilniszak die al klaar stond voor de vuilnisman. 
Dat was na Daan Mühlhaus' overlijden nadat zijn bezittingen door zijn nabestaanden van de Nieuwe Haven waren weggehaald.
Het was door Mühlhaus zelf met puimsteen afgeschuurd maar de contouren en de oorspronkelijke bedoeling was nog 'te lezen'.
Ik heb toen mijn best gedaan om het in de oorspronkelijke staat terug te brengen - heb er bij Bakker een lijst om geregeld - en we konden weer één van de lege gaten aan de muren vullen.

Tikky en Daan Mühlhaus samen op
een receptie (detail uit een grotere foto)
Zoals het leeghalen van Nieuwe Haven 6 is verlopen verdient niet de schoonheidsprijs. Daan Mühlhaus was nog niet eens gecremeerd toen al veel was weggehaald. Daar mogen dan allerlei redenen voor worden aangevoerd, de manier waarop dit is gegaan was niet erg fijngevoelig (om het met een understatement te zeggen). 
Tikky had op dat moment wel iets anders aan haar hoofd.
Wat bij mij en anderen veel respect afdwong is dat zij daar altijd boven is blijven staan, nauwelijks of niet haar beklag deed (zeker niet over het materiële) en er nooit een oordeel over uitsprak.

Tikky 75, ze wist werkelijk van niets, zelfs niet toen zij bij de Kat in de Wilg
binnenstapte, een geslaagde verrassing voor de 'Peggy Guggenheim,' van
Dordrecht, zoals Bert Jintes haar noemde


Tikky Buytink en Peter van Loon
Tikky en Jans in de sneeuw  Epse 2005
acryl op canvasboard 30x24 cm

omdat ik haar bij dit schilderijtje sterk
had gesteund claimde ik het bij haar
voor mezelf voor later, hoewel zij er aan-
vankelijk andere intenties mee had kon
zij zich in de argumenten bij mijn pleidooi
vinden en beloofde zij het me
zeker na het;,,Nu snap ik het!''  moment
dat voor mij van veel betekenis was
In mijn artikel/ 'buitenschilderen met Daan Mühlhaus', beschreef ik wat een onuitwisbare indruk het huis aan de Nieuwe Haven op me maakte. Dat was bij mijn eerste bezoek aan hem. Die wereld was van het ene op het andere moment weg, of in ieder geval flink aangetast. Dat ging me sterk aan het hart en daarover sprak ik met bekenden en daar wilde ik zelf wat aan doen.

Eén van de mooiste reacties kwam van Otto Dicke die ook al zo mooi op de uitvaart had gesproken.
Hij ging ongedwongen bij haar op de thee. Na uitwisseling van allerlei welgemeende beleefdheden, had hij Daan's lievelings kat Moosje op het Perzische kussen zien liggen. Ineens vroeg hij of zij voor hem een schetsboek en tekenkrijt had. Terwijl het gesprek voortging maakte Dicke drie rake tekeningen van Moosje. Bij het vertrek liet hij het schetsboek met de drie tekeningen achter.
Zo zonder woorden.
Het tekent de mens Otto Dicke.

De drie tekeningen heb ik voor haar ingelijst - weer drie lege plaatsen minder. Tot er zelfs, een kleine twee jaar later, door Jaap Romijn in zijn hoedanigheid als recensent voor de Dordtenaar geschreven werd; ,,een huis vol kunst!''
Daar was Tikky Buytink minder over te spreken. Het dievengilde leest ook een krant.
Tik op de Groenedijk
in haar middelbare
school tijd
Nieuwe Haven 6 in Dordrecht
huis waar Tikky 20 jaar gewoond heef
in het souterrain gaf ze lessen Cesar be-
wegingsleer en later was de werkgroep
Dordts Impressionisme er te gast met een
reeks leuke exposities
Daan Mühlhaus had tot zijn overlijden in 1981
zijn atelier op de bovenste verdieping, een
jaar na zijn overlijden trok Peter van Loon
erin tot de nazomer van 1986 toen Tikky
het huis moest verkopen en zij naar de
Grotekerksbuurt verhuisde.

Op Picasa vindt u extra een map met bijna veertig afbeeldingen aan Tikky Buytink gewijd, o.a. met door haar zelf gemaakte schilderijen.


Jopie en Tikky Buytink in Rotterdam, voor de oorlog

woensdag 29 juni 2011

8 - De tuin van Peter van Loon, alias een schilder in Dordrecht.



een hoekje v/d tuin in het voorjaar
in potten staat zaaigoed, en het
wordt altijd weer een verrassing
wat er uitkomt omdat de factor
toeval ook een rol speelt

deze foto is nog de oude link,
vink deze afbeelding aan en u
komt in de Picasa map met
alle foto's van de tuin

Bij de andere foto's werkt het
aanvinken als hulpmiddel om
de foto één of twee stappen
te vergroten. Veel plezier!  



Ik verwees voor de foto's tot nu toe steeds d.m.v. een link (de foto hiernaast) naar de map op Picasa, waar deze foto's, en dat geld trouwens voor alle foto's die in mijn blog's, zijn ondergebracht.

In ieder geval leek het me leuker een gewoon artikel/blog over de tuin te schrijven dan alleen de link naar een fotomap te geven.


de tuin in 2010
door foto's aan te vinken kunt u de afbeelding vergroten
zelfs tot twee keer toe, u loopt a.h.w. in het groen
reverse pijl en u bent op het oorspronkelijke
uitgangspunt terug
In het voorjaar moest de tuin het  vooral van de verfijnde combinaties hebben. Combinaties die met het blote oog vaak prachtig om te zien waren maar die op de één of andere manier niet bevredigend op de foto overkwamen.
Gisteren na al het noodweer in het land - dat gelukkig aan onze deur voorbij ging, was het opeens een feest van kleur in mijn tuin.

Dat moest eenvoudig weg op de foto!


voorjaar 2011
de enige foto van het voorjaar waarbij de
verfijning op foto tot zijn recht kwam
Een tuinier hoef ik niet te vertellen dat een tuin ieder jaar en ieder jaargetijde weer anders is. Dat wist ik zelf natuurlijk ook maar ik was het even vergeten. Daarom had ik gedurende het hele voorjaar zo mijn reserves bij de grootste tuin van de twee. Het stoorde me dat ik er de vinger maar niet op kon leggen - waar lag het aan?  Steeds vergeleek ik het weer met 2010. En langzaam maar zeker kom je er voor jezelf achter.
Een voorbeeld - het succes van de ene plantensoort kan andere weer achterop helpen. Slakken  zijn ook een groot probleem.  Zij aten bijvoorbeeld veel van de in de herfst geplande en geplante groepen vingerhoedskruid (digitalis) op. Dat kunnen van die mooie accenten in een tuin zijn, maar dat plan ging niet door. Zaaigoed in de volle grond is zo goed als kansloos tegen het ongedierte.
Het scheelt veel tijd als je het werk van de herfst in het voorjaar niet over hoeft te doen. Sommige keuzes pakken in de praktijk anders uit dan je het had voorgesteld. Maar het plezier als het lukt is onbetaalbaar. Helemaal als je het kunt delen.



de tuin van de schilder Peter van Loon 2010
Mijn tuin moet het van de improvisatie hebben. Ik heb nooit een groot budget tot mijn beschikking gehad en ik moet keuzes maken. Kunstenaars zijn nu éénmaal de armste beroepsgroep van Nederland. Maar dat werd juist de uitdaging en de sport. Het gaf me meer voldoening dan met een kar aan tuinmaterialen uit het tuinwarenhuis te lopen.

Toen Merwestijn-Noord, zeg maar mijn achtertuin, aan de slopershamer ten prooi viel heb ik daar tussen het puin en het braak liggende terrein veel vandaan kunnen halen. Planten, struiken, klinkertjes, oude stoepranden, keien en ander spul. Zelfs wietplanten, maar die hebben het niet overleefd.
De restanten zijn in de vuurkorf opgebrand. Tussen twee haakjes, dat rook anders wel lekker!
Het geheel was in mijn eentje een stevig werk, maar de voldoening was er uiteindelijk ook naar.

zomer 2011
Onder de mensen die bij mij schilderlessen volgden had ik altijd wel enkele tuinvriendinnen die planten voor mij over hadden en weer omgekeerd.
Als ik door mijn tuin loop kom ik ze nog steeds tegen. de Salomonszegel die van Mary kwam - de planten van Jans en Marja -  de gedachte aan de vele tuinen die weer voor een belangrijk deel met mijn planten werden gevuld - het was een leuke wisselwerking.
Dan de nietsvermoedende vrouwen die op 'tuinbezoek' kwamen en door mijn ex 'femme fatale,' die er een neus voor had, weggekeken werden.
Het was soms net een Franse speelfilm.


de Vereniging in Dordrecht - 1906 -  foto Tollens
deVereniging loopt van de Singel tot aan de
Groenedijk, evenwijdig  aan de Hallinqlaan
voltooid in 1875 - een benedenwoning met de
eigen tuin aan de rechterkant en een bovenwoning
met de eigen tuin aan de linkerkant. De paden lopen
langs de gevel en dan komt de tuin pas. Het heeft
maar een haar gescheeld of de Vereniging zou gelijk-
tijdig met de rest van Merwestijn- Noord gesloopt zijn
Nu staat het zelfs op de landelijke monumentenlijst
Het kan verkeren, blijkt nog maar eens een keer.


de tuin aan  29 juni 2011
zicht vanaf de stoep van de
Groenedijk/beneden op de aan
de noordzijde gelegen 'kleine' tuin



 


doorkijkje naar de tuin aan de
noordzijde van de Vereniging
gezien vanaf de straat/stoep






zicht vanuit de tuin aan de noordzijde richting Groenedijk
zelfs de auto kleurt mee










de tuin aan de kant  die grenst aan de buren
een natuurlijke afscheiding geeft privacy
aan twee kanten. Drie jaar geleden stonden
hier nog twee grote bomen, een uit zijn
krachten gegroeide conifeer en een kron-
kelwilg die helemaal door de conifeer weg-
gedrukt werd, uit het lood kwam te groeien
en die vervolgens mijn schuur begon weg te
drukken. De conifeer verstopte de dakgoten
en de afvoerbuizen. Een onhoudbare situatie.
De schuur staat nog steeds uit het lood.


centraal in de tuin, richting schuur
de tuin heeft nu duidelijk veel van
een cottagetuin


omdat zaaien in de volle grond vanwegen slakken
meestal een kansloze missie is zaai ik in grotere potten
soms blijft het in de pot, maar als er halverwege het
seizoen 'gaten' in de border vallen gaat de inhoud van
 een pot alsnog in de volle grond. Tevens een manier
om de bloeiperiode in de borders te verlengen

ik heb nog nooit zoveel stokrozen gehad als dit jaar
dat, terwijl ik er toch heel wat weggegeven heb
hoe fijntjes kan de natuur zijn



de tuin van Peter van Loon vanuit
de les/expositie ruimte, zomer 2011

De Groenedijk met Mulo Groenedijk en de Vereniging
foto Tollens