34 - Wens voor de feestdagen en voor het komende nieuwe jaar, 2015.

Dordrecht, de Taankade met zicht op de Nieuwbrug.
foto - Peter van Loon - 2013

Peter van Loon, alias 'Een schilder in Dordrecht' wenst
u aangename feestdagen en een gezond en voorspoedig 2015.


Peter van Loon
Telefoon - 078 6145913
Mobiel    - volgt als ik het eerst heb kunnen uittesten. Vrijwilligers? 0618318662

De directe link naar de steeds belangrijker ( = meest actueel) wordende FACEBOOK-pagina kunt u onder de tekst onder de foto. aanklikken (link).

Nieuw om aan het eind van het jaar te noemen zijn de interessante activiteiten op PINTEREST  die zeker de moeite waard zijn.

Na enig 'verbouwen' zijn er op de cursus aquarelleren voor gevorderden, die om de twee weken door Peter op de woensdagavond wordt gegeven, twee a drie nieuwe plaatsen beschikbaar.

FACEBOOK.com/PetervanLoonDordrechtN.L.

32 - In vervlogen tijden, gezellige drukte aan de St.Jorisweg in Dordrecht.

Aansprekende drukte aan de St.Jorisweg in Dordrecht
 ter hoogte van het Matenaspad en links het Kasperspad. (foto particuliere verzameling)

Dit voorjaar gaf/geef ik een cursus Dordrecht en omgeving in  aquarel en één van de cursisten had op één van die lessen een aantal goed bruikbare oude foto's van Dordrecht bij zich.
Voorstellingen die mij ergens zeer bekend en toch ook weer niet helemaal bekend voorkwamen.

Een drukte van totaal andere aard op de Spuiweg

We raakten erover in gesprek met als eindresultaat dat ik twee fotoalbums en een stapeltje losse foto's van hem mocht lenen om dat van mijn gading thuis te scannen en digitaal vast te leggen voor mijn archief.
Misschien dat ik er nog in een uitvoeriger blog op zal kunnen verdergaan, vooral ook omdat het mooi aansluit op onderstaande blogs die ik al in 2011 schreef en die ook op dit blog te bestuderen zijn.

Het Dordrecht van de schilders door de camera lens van Joost van de Weg (1874-1957) - 
23 september 2011
De Dordtse Impressionisten schilderden wat graag hun bootjes. - 17 oktober 2011


Inlichtingen, contact Peter van Loon
Telefoon 078 6145913
FACEBOOK.com/PetervanLoonDordrechtN.L.

26 - Op naar de volgende fase, nieuwe schilderijen?



Dordrecht, januari 2013

de Wolwevershaven met haar varende
monumenten in wintertooi
foto, c. Peter van Loon

We zitten alweer halverwege februari en de natuur verteld subtiel dat de lente niet meer zo ver weg kan zijn.
Donderdag glibberde ik vanwege de ijzel nog naar mijn wekelijkse afspraak en nu vraag ik me af wanneer ik het beste mijn wilgen zal knotten.

Langzaam maar zeker tekenen de contouren, de resultaten, van een zwaar bevochten proces zich in gunstige zin af.
Ik heb zelfs getweet dat ik de komende week mijn eerste voltooide schilderij(en?) zal kunnen ophangen.
Dat zal hoe dan ook een schilderij van de Provence zijn, maar ik hoop de komende weken ook met nieuw, meer Dordts werk, aan de slag te kunnen.
Daar heb ik al heel veel voorwerk voor gedaan ,wat op zich ook buitengewoon interessant materiaal heeft opgeleverd, de uitvoering en de richting zie ik al enige tijd vrij scherp voor me.
Nu wordt het zaak het op het doek tevoorschijn te toveren, daar ligt mijn ambitie voor de komende tijd en daar wordt het voor mij pas echt spannend.



Contact en vragen graag telefonisch, mijn internet heeft nog steeds wat kuren + ik vind het
duidelijker + het werkt meestal beter.
Bij voorbaat dank voor de medewerking. 
Telefoon 078 6145913

Dordrecht, januari 2013

aan de Voorstraatshaven ter hoogte van de Botermarkt.
foto c. Peter van Loon

Dit was op een woensdagmiddag, de dag ervoor liet mijn apparatuur me lelijk in de steek en ik was
 blij dat ik de volgende dag nog een herkansing kreeg. Het licht was prachtig, met lange schaduwen
op de sneeuw. Het was niet gepland, maar dit  moment moest ik waarnemen.
Toen ik op deze plek rondliep kwamen er bij mij sterke herinneringen aan de Dordtse fotograaf
Joost van de Weg op die o.a. hier aan de Botermarkt zulke prachtige foto's schoot.



23 februari 2013
tijdelijke opstelling van schilderijen waar
ik aan bezig ben, de twee kleinere links
vooraan zijn klaar en gesigneerd

Weer een dag verder en ik heb mijn eerste schilderijtje gesigneerd en een titel gegeven; 'Paysage fauve', 2012/13.
Nu geef ik direct toe dat het gaat om een schilderij dat al bijna af was, dus ik smokkel een beetje, maar de kop is eraf!

Wat die knotwilgen betreft....... die zijn inmiddels geknot. Gisteren één met zowaar de hulp van een buurman en vandaag de laatste en lastigste, minstens vier meter hoog, nu net een twintig minuten geleden, welliswaar met slecht gereedschap, maar toch maar fijn geklaard.

En de merel betrok onmiddelijk zijn nieuwe hoge uitkijkpost in de wilg.

Ben wel benieuwd welke regels Jan Eijkelboom daarbij zou hebben gedicht?

24 - Gladde wegen.




G.H. Breitner
winter
olieverf/doek, detail/uitsnede

Winterse taferelen, mensen die zich met moeite langs gladde straten op weg begeven.
Het is iets vertrouwds en van alle tijden, maar knap lastig voor hen die moeilijk ter been zijn.
Het levert ons wel mooie plaatjes op!

Kom, dacht ik nog, laat ik een nieuw bericht schrijven, alvast beginnen met een winterse voorstelling door G.H. Breitner en daarna de stad ingaan om wat winterse foto's te nemen en die dan eventueel te gebruiken voor het vervolg van het bericht met dank aan Breitner voor bewezen diensten.

Helaas, aan de Voorstraatshaven aangekomen bleken mijn opgeladen oplaatbare batterijen niet opgeladen.
Ik terug om een ander toestelletje te halen - hetzelfde euvel. Ik heb er nog een paar opnamen mee gemaakt, maar toen gaf dat het ook resoluut op.
Er reste weinig anders dan onderweg in de stad een nieuwe oplader aan te schaffen.
Die is nu aan het werk, maar dat duurt wel tot morgen en dan moet ik verf gaan kopen.



Zoals u  kunt zien heb ik, dit keer aan de Wolwevershaven, nog drie foto's kunnen nemen voordat ook het tweede apparaat verdere dienst weigerde.

 Dordrecht
winter, januari 2013
Wolwevershaven met de sleepboot
de gebroeders Bever


Net was ik weer op de fiets gestapt en, op mijn weg naar de winkels, resoluut de rijweg opgestuurd toen ik een 'collega fotograaf' met zijn toestel in de aanslag, gericht op de gevelrij, dreigde te kruisen.

Ik had heel flauw mijn weg kunnen vervolgen en door zijn beeld heen kunnen fietsen, als uiting van mijn frustratie, maar ik ben netjes omgereden, terug over het pad langs de havenkant, door de rulle sneeuw, lijf en leden riskerend om de goede man zijn foto te gunnen.

We hadden even een blik van verstandhouding en ik dacht bij mezelf, 'Toch sportief!'




Een etmaal later......

Dordrecht, januari 2013
mijn fiets wachte geduldig tot ik
uitgefotografeerd was

Met de Nederlandse winters en de Nederlandse sneeuwval is het vaak het geval dat je je kans moet waarnemen. Een herkansing zit er vaak niet meer in want een snelle dooi is maar al te vaak spelbreker.
Gelukkig dit keer niet.
De volgende dag ben ik weer op pad geweest en heb ik de schade ruimschoots ingehaald.
Toegerust met beter materiaal had ik dit keer geen problemen.
Trof het zelfs met het licht toen ik weer op de Wolwevershaven liep en heb daar, en trouwens ook elders, een hoop foto's geschoten.



22 - Aandacht voor de eigen foto's.

In eerdere berichten had ik al aandacht aan fotografen, als de Dordtenaar Joost van de Weg 1874- 1957 en de Amsterdammer Bernard Eilers 1878-1951 besteed. 
Dit in verband met de door mij gesignaleerde verwantschap met schilders, tijdgenoten, waarmee zij een vergelijkbare manier van kijken naar het onderwerp leken te delen.  
Ik probeerde me voor te stellen dat ik daar zelf, waar de foto's genomen waren, rond dwaalde op zoek naar interessante situaties om te schilderen.

Door de spiedende manier waarop ik in het werk van deze fotografen keek realiseerde ik me ineens dat ik met dezelfde aandacht en creativiteit naar mijn eigen fotomateriaal kon kijken.

Dordrecht, wolkenlucht
het Wantij met Villa Augustus
2009

c. foto Peter van Loon

Mijn foto's had ik tot nu toe puur als een hulpmiddel bij het schilderen gezien, maar door deze ingeving ging ik er met andere ogen naar kijken.
Hoe meer ik in het materiaal dook des te meer groeide mijn enthousiasme en werd het zonder enige planning een uitgebreid project van herontdekking.
Het werd een verrassende tocht binnen de eigen voorkeuren en het eigen beeldmateriaal van door de jaren heen.

Veel ervan heb ik intussen bekeken, opgeknapt en in digitale bestanden ondergebracht.
Daar is veel tijd in gestopt en ik durf te zeggen dat dat geen verspilde moeite was.
Ik heb al meer dan 800 foto's in het digitale bestand met daaronder, ook voor mij, de nodige verrassingen.

Nu wordt het weer hoog tijd dat ik terug kan keren naar het penseel!

Dordt in Stoom
het tweejaarlijks evenement Dordt in Stoom start altijd met een vlootschouw
op de vrijdagavond, het Drierivierenpunt is dan een komen en gaan van oude
historische schepen, prachtig vanaf de Merwekade te volgen.
c. foto Peter van Loon

Deze foto bij avond maakte ik met een eenvoudige APS-camera in de panorama stand.
Het kleine toestel probeerde ik altijd op zak bij me te dragen want je weet immers nooit 
wat je onderweg kunt tegenkomen. Het was maar een goedkoop toestelletje met een
 eenvoudige beperkte lens maar juist voor een voorbeeld als de bovenstaande foto zie ik 
dat nu als een sterk voordeel omdat die grove korrel de stemming en de sfeer beter tot
zijn recht laat komen.

knotwilgen aan het Moldiep in de Merwelanden
op Het Eiland van Dordrecht
c. foto Peter van Loon

Op de momenten dat ik zelf langs de Dordtse kaden dwaalde dacht ik niet aan de eerder genoemde fotografen, nee, ik zocht naar het Dordrecht dat ver voor mijn tijd al zoveel schilders naar deze stad trok en waar ik mede via mijn toenmalige werk bij lijstenmakerij & kunsthandel Adri Bakker en Zn. en mijn mentor de schilder Mühlhaus al vrij vroeg van op de hoogte was.

winter in Dordrecht
de Wolwevershaven richting Kuipershaven
c. foto Peter van Loon

Voor die tijd droomde ik als jonge tiener striptekenaar te kunnen worden en ik oriënteerde me vanuit Zwijndrecht, waar ik vanaf mijn achtste levensjaar woonde, al op Dordrecht. Ik tekende op Dordtse gevels geïnspireerde huizen die fungeerden als het decor voor één van mijn stripverhalen.
Vandaar dat er later, toen ik in Dordrecht bij Bakker ging werken, al een vruchtbare voedingsbodem aanwezig was waarin alle nieuwe indrukken goed konden beklijven.

Mijn eerste bescheiden fototoestel was een Olympus Trip, een eenvoudige camera zonder toeters of bellen met beperkte mogelijkheden. Met de hiermee gemaakte foto's heb ik vrijwel niets kunnen doen.

Dordrecht
bouwput aan de Voorstraat - Nieuwkerkstraat,
 1986
c. foto Peter van Loon

In de tijd dat mijn werk als kunstenaar steeds beter begon te verkopen en mijn werken als neveneffect naar de muren van hun nieuwe eigenaren voor mij uit het zicht verdwenen rees bij mij automatisch de behoefte en de noodzaak met een betere camera te gaan werken.
Dat werd een spiegel-reflex camera, de ME Super van Asahi Pentax.



Peter van Loon tel. 078 6145913

koeien langs de rivier de Noord
2008

c. foto Peter van Loon

In de jaren negentig had ik een APS-cameraop zak, zo één waarbij je uit drie beeldformaten, normaal, iets breder en panorama kon kiezen. De functie van de camera is te vergelijken met die van het schetsboekje dat je/men zoveel mogelijk op zak had om snel iets vast te leggen voor gebruik later.
(Nu, anno 2012 gebruiken daarvoor steeds meer mensen de camera-functie op hun mobiele telefoon.)

Dordrecht
de Voorstraatshaven met de Wijnbrug
2008

c. foto Peter van Loon

Het was een goedkoop toestel en ook nu met een matige lens, maar ik kon er voor het doel mee uit de voeten.
De grof korreligheid van het beeld, waarvan vanwege de beperkingen van het toestel te vaak sprake was, bleek bij een belangrijk aantal foto's, wanneer omgezet naar zwart wit, zelfs van voordeel.
Dat omdat het de sfeer die ik nu zoek versterkt. Zeker in zwart wit.
In zwart wit gaat het nog meer om de compositie en gaat de grafische kwaliteit veel meer een rol spelen.

Dordrecht
de Voorstraatshaven richting Scheffersplein
2008

c. foto Peter van Loon

Dat wat ik tot nu toe op Twitter, Facebook en in dit blog heb laten zien geeft een indicatie van het geheel maar is absoluut nog niet de top van de collectie.
Die wil ik net zoals met de ontdekkingen binnen het fotowerk van Joost van de Weg en dat van Daan Mühlhaus bewaren voor..........?









Door deze met de muis aan te klikken kunt u de foto's nog aanmerkelijk beter bekijken.

Alblasserwaard

c. foto Peter van Loon

Dit is typisch zo'n weggetje waar ook Otto Dicke
zo voor kon vallen en waar hij met de rietpen en
eventueel wat wassingen zo sterk mee voor de
dag wist te komen. Zeker een bron van inspiratie!

Dordrecht
verlaten terrein van werf de Biesbosch, 2007

c. foto Peter van Loon 



tiendweg bij Oud-Alblas

1988

c.foto Peter van Loon






Dordrecht
de Nieuwe Haven met vers sneeuw
2009

c. foto Peter van Loon

Dordrecht
oude schepen in de Wolwevershaven
1985

c. foto Peter van Loon

Deze met de ME super van Asahi Pentax genomen foto was de eerste op het filmrolletje
en daardoor verkeerd belicht. Op de afdruk was dit gedeelte van de foto oranje.
Met een digitale bewerking en omzetting na zwart wit is het er nu net één uit de oude doos.

21 - Bernard F. Eilers (Amsterdam 1878 - 1951) fotograaf

op de rennen
foto Bernhard Eilers (detail/uitsnede)

Ik kan me nog goed herinneren dat ik op één van mijn strooptochten door Dordrecht, in een antiquariaat aan het Steegoversloot, een boek met daarin veel sfeervolle foto's, van vooral Amsterdam, vond.
Met deze ontdekking voelde ik me even de koning te rijk.

Al bladerend waande ik me plotseling in de gefotografeerde wereld van door mij bewonderde kunstenaars als GeorgeHendrik Breitner, Isaäc Israëls, Willem Witsen en anderen. Schilders die in hun samenhang ook wel de Amsterdamse Impressionisten worden genoemd.



De inhoud van het boek kwam het dichtst in de buurt van er zelf fysiek in de tijd rondlopen, een vermogen en verlangen dat natuurlijk een onvervulbare droom van me zal blijven. Gelukkig heb ik alternatieven als de beelden en mijn fantasie voorhanden en daarbij een hoofd vol referentie mogelijkheden zodat ik er in mijn verbeelding toch kan ronddwalen.

sleperspaarden op het Rokin in Amsterdam
foto Bernard Eilers, uitsnede/detail

Dit detail roept meteen herinneringen aan 
de schilder Cor Noltee 1903-1967 op. 
Een schilder die, niet voor niets, de Dordt-
se Breitner genoemd werd. Naast in de
 eerste plaats natuurlijk de herinnering aan
 de inspiratiebron, George Hendrik Breitner, 
1857-1923. zelf.

Bernard F.Eilers 1878-1951 was een tijdgenoot van Joost van de Weg 1874-1957, de Dordtse fotograaf aan wie ik in eerdere blogs al aandacht schonk.
Het is m.i. niet al te ver gezocht dat ik tussen de twee verwantschap in benadering en zienswijze signaleer.
Men ziet het werk van een romantische fotograaf die in de eerste plaats op zoek was naar het schilderachtige in zijn omgeving, een fotograaf die schilderde met de lens en chemicaliën op de glasplaat in plaats van met het penseel en verf op het blanke doek.
Paul Hefting noemde het heel mooi:
Het schilderij in de zoeker.

Het is bekend dat de schilders Breitner en Witsen, om het dichtbij te houden, verwoed gefotografeerd hebben en dat zij ook onderling foto's van elkaar leenden.

Bernard Eilers
regen op het Leidseplein,
Amsterdam, uitsnede/detail

Vaak wordt Bernard Eilers in één adem met Henri Bersenbrugge, 1873-1959 genoemd, de fotograaf van het Rotterdam van voor het bombardement in 1940, als de fotografen die de fotografie in Nederland naar een internationaal niveau getild hebben.
Ik herinner mij dat Daan Mühlhaus 1907-1981 op zijn laatste verjaardag, een week voor zijn plotselinge dood, vol vuur met Philip Kouwen over Bersenbrugge sprak en dat deze laatste zijn waardering voor de fotograaf bleek te delen. Het boek uit 1976 werd tevoorschijn gehaald en ik heb daarna lang gezocht tot ik het boek ook in mijn verzameling had.

Het is daarom niet zo verwonderlijk dat ik daar aan het Steegoversloot door vele associaties werd bestookt en dat ik direct al ter plaatse allerlei verbanden vermoedde.

Bernard Eilers
huurkoetsje
foto uitsnede/detail

Cor Noltee
wachtend koetsje na de regen
olieverf op doek 30 x 40 cm
particuliere verzameling
voorheen kunsthandel de Rode Deur

Wat me met name direct sterk opviel was de opvallende gelijkenis van een door Cor Noltee geschilderd motief met enkele van de  foto's door Bernard Eilers, de huurkoetsjes. Eén versie daarvan kende ik uit de tijd dat die bij kunsthandel De Rode Deur hing en ik meen me nog een andere stemmige variant uit dezelfde omgeving te herinneren..
Hoe dan ook er bestaan verschillende varianten op dit aansprekende motief, maar de gelijkenis met de foto (s) van Bernard Eilers vond ik opvallend.

Nu is het bekend dat Cor Noltee Daan Mühlhaus bespotte voor het feit dat deze laatste ook gebruik van foto's maakte. De smalende opmerking uit de mond van Noltee: Daniëlle Mühlhausen ging ook eens buiten schilderen, knip knip - is bijna legendarisch te noemen.
Het is inmiddels ook al weer lang bekend dat Cor Noltee minimaal één keer naar een foto van Henri Bersenbrugge het schilderij Bevrijdingsfeest (1945) geschilderd heeft.
Noltee had kennelijk boter op zijn hoofd.

Bernard Eilers
Amsterdamse gracht
foto uitsnede/detail

Bernard Eilers
Sleperspaard in de buurd van Amsterdam
uitsnede foto

Er is (te) lang misprijzend over het gebruik van fotografie als hulpmiddel voor de kunstschilder gedaan, men wilde er vaak naar buiten toe niet voor uitkomen, bang als men voor reputatie schade was.
Het is bekend dat de weduwe van G.H. Breitner vanuit die vrees veel negatieven vernietigd heeft.
Daan Mühlhaus op zijn beurt voelde zich niet sterk staan en was zo een dankbaar mikpunt voor Noltee's plaagstoten....
De tijden zijn gelukkig al lang veranderd, er is er steeds meer waardering voor de fotografie gekomen. Tegenwoordig wordt de fotografie als een gelijkwaardige kunstvorm gezien en weet men niet beter, en dat lijkt me een goede zaak.

Bernard Eilers
een kronkelende landweg roept herinneringen
aan een werk van de schilder Jan Mankes op

Bernard Eilers
Amsterdamse gracht
foto

Een les is dat men een kunstenaar geen beperkingen op moet leggen en dat een kunstenaar zoveel mogelijk vrij moet kunnen zijn in zijn keuze mogelijkheden.




literatuur

Wim Zaal - Destijds in Nederland, 360 foto's van Bernard Eilers, gemaakt tussen 1900 en 1920. Uitgever Elsevier

Henri Bersenbrugge - Straat en landleven 1900-1930, uitgever Van Gennep Amsterdam 1976

Bernard F. Eilers - Lichtbeelden van Amsterdam 1896-1938
Uitgeverij
De Verbeelding, Amsterdam. 2003

Bert Jintes - Cor Noltee breed gezien
Uitgever Van Spijk Art Projects bv, Venlo 1999

Voor wie interesse heeft in sommige boeken heb ik nog enkele dubbele exemplaren voor een redelijke prijs liggen. Peter van Loon, telefoon 078 6145913

Joost van de Weg 1874-1957
Winter, de Nieuwe Haven in Dordrecht
foto, uitsnede/detail

Wat in mijn ogen bij de confrontatie met deze landelijk bekende fotografen met verve overeind blijft staan is ook de kwaliteit van het fotowerk van de nog relatief onbekende Dordtse fotograaf en tijdgenoot Joost van de Weg 1874-1957. 
Ik mag hopen dat er in de nabije toekomst nog eens een fraaie publicatie a la H. J. Tollens 1864-1936, zijn Dordtse voorganger, zal mogen verschijnen.
Er bestond daarvoor al serieuze belangstelling bij de uitgever van dat Tollens-boek, maar de tijden zijn sterk veranderd en achteraf blijkt nu dat toen het momentum daarvoor door de betrokkenen niet werd benut.

20 - Een bronchitis welk tijdelijk (misschien?) wel goed uitkwam.

de Nieuwe Haven in Dordrecht
foto Peter van Loon

Deze kop om wat nadere uitleg, maar ik meen het wel serieus.
De afgelopen tijd was bijzonder hectisch en ongewild spannend, en ik verlangde er bijzonder sterk naar om weer snel voor langere tijd met schilderen bezig te kunnen zijn.

De afgelopen + twee maanden maakte ik lange werkdagen met het opknappen van de buitenkant van het huis en was er voor iets anders simpelweg geen tijd en ruimte over.
Geen ruimte maar ik probeerde er wel contact mee te blijven houden door er zo nu en dan aan te blijven ruiken en ook oog te blijven houden voor datgene waar ik de afgelopen jaren heel veel onderzoek voor heb gedaan en waar ik zo graag aan wil kunnen gaan werken.
Want er zijn toch steeds ideeën en er is visie te over.

Ben Viegers
bij de Nieuwbrug - Voorstraatshaven
detail/uitsnede verblijfplaats onbekend

De laatste weken werd mijn oorspronkelijke houding bij het geheel al door nieuwe, nog grotere, zorgen gesaboteerd en zat een gladde overgang van het één naar het ander er (omdat ik dat toch weer in goede banen moest zien te leiden) weer niet direct in.
Dat kan behoorlijk ontmoedigend werken, mede ook omdat alle inzet er steeds op gericht blijft om er goed en effectief uit te komen.
De vicieuze cirkel is en blijkt een wrede tegenstander, vraag dat maar aan de gewone man of vrouw in Zuid-Europa in deze tijden van crisis.

Evert Mol
de Nieuwe Haven in Dordrecht met vis vlot
detail - aquarel op papier
voorheen Kunsthandel de Rode Deur Dordrecht

In plaats van nu weer geforceerd aan de gang te gaan om krampachtig te proberen wat van het verloren terrein in te halen zegt het lichaam door de verkoudheid nu zelf: 'Even stoppen, even rustiger aan - even tijd nemen voor wat extra afstand en bezinning.'
Nu moet ik daar wel aan toegeven!
''Maar dan wel onder mijn voorwaarden,''  doe ik dan nog stoer.
Gisteren ben ik uitgebreid door de oogst van jarenlang intensief eigen beeld- en achtergrond onderzoek gaan grasduinen. (wat o.a. ook weer resulteerde in de impuls om het uiterlijk van dit weblog te moderniseren.)


Gisteren heb ik zelfs nog wat nieuwe vondsten gedaan en heb ik bovendien nog aan wat potentiële onderwerpen gesleuteld.
Wat ik in de eerste plaats steeds weer denk en vaststel is dat hier veel meer mee kan en moet worden gedaan!

Joost van de Weg
de Nieuwe Haven in Dordrecht
foto/uitsnede

Als ik dat laatste zeg denk ik niet eens meteen aan schilderijen, want daar wil ik een stap verder mee gaan en die moeten zich eerst nog bewijzen, maar aan de foto's en uitsnedes zelf.
Vaak zie ik het al voor me, zie ik een mooie witte muur met een foto op poster formaat hangen of hoor en zie ik mezelf een rondleiding en/of een workshop rond deze 'rijkdom' geven.
Natuurlijk ben je een dief van je eigen arbeid als je dit rechtstreeks op het internet plaatst, dat moet anders, maar het is ook zonde dat er te weinig mee gebeurd en dat het maar op betere tijden ligt te wachten.


(Uiteindelijk ben ik nog twee maanden met de gezondheid blijven kwakkelen, de verkoudheid werd een hardnekkige bronchitis. Mede omdat uitzieken en even bijkomen er in deze omstandigheden van deze vicieuze cirkel en zonder vangnet(ten) er voor mij simpelweg nooit inzit. Verder zou het volgens mijn ex-huisarts en huidig analist-light aannemelijk zijn dat binnen de ongezonde omstandigheden van deze vicieuze cirkel mijn weerstand steeds zwaar onder druk staat en er waarschijnlijk derhalve ook niet op vooruit zal zijn gegaan.
De volgende blogs hierna laten zien dat ik niet bij de pakken neerzat en er binnen de situatie nog iets van probeerde te maken)

11 - Het Dordrecht van de schilders door de camera lens van Joost van de Weg (1874 - 1957)




de Spuihaven in Dordrecht
 Joost van de Weg - foto/detail

Dordrecht, Hollands oudste stad, trok in de negentiende eeuw en in het begin van de twintigste vele schilders uit binnen en buitenland. 
De schilders werden gelokt door de schilderachtige reputatie van de stad en wilden Dordrecht met eigen ogen zien en haar ter plaatse vereeuwigen.


Er is een periode geweest dat Dordrecht meer schilders uit binnen en buitenland trok dan Amsterdam en Rotterdam samen. Vanwege deze verhalen heb ik er altijd van gedroomd eens door die stad en haar omgeving te mogen dwalen. Om met eigen ogen het Dordrecht van toen, dat hen zo aantrok, te zien, en zelf net als zij er mijn schildermotieven te kiezen.
Als alternatief ben ik aanvankelijk, als een schilder op zoek naar een mooi motief, door de foto's van de Dordtse fotograaf Joost van de Weg (1874-1957) gaan dwalen.



Ik zocht als het ware naar foto's en onderwerpen binnen de foto's. Motieven en schilderachtige situaties die tijdgenoten en schilders uit van de Weg's tijd ook gekozen zouden hebben. 
Naar wat ik bijvoorbeeld van de schilder A.P. Schotel  (1890-1956) weet is dat hij als plaatsgenoot vaak koos voor de dezelfde situaties en dezelfde onderwerpen.


 

serie 3. Uitg. J. van de Weg. Dordrecht
No. 901. Foto Schotel
Dit moet wel een foto door A.P. Schotel
zijn, dit is een vaker door hem geschilderd
onderwerp, deze foto was in de catalogus van
Joost van de Weg opgenomen

De schrijfster van het nog, (bij de komende tentoonstellingen in de nabije toekomst o.a. in het Dordrechts Museum), te verschijnen boek over A.P. Schotel kwam zelfs na het publiceren van dit artikel en de hierin opgenomen foto-uitsnedes tot de voor de hand liggende vraag of die twee elkaar misschien gekend zouden hebben? Het antwoord op die vraag is zonder verder onderzoek wat moeilijk met honderd procent ja te beantwoorden, maar het ligt m.i. wel voor de hand dat dat het geval moet zijn geweest.  Kijk maar naar de informatie bij de rechterfoto.

Naar ik van Carole Denninger begrepen heb was Schotel zelf ook een een verwoed fotograaf en filmer. Ik hoop dat daar in de toekomst ook nog iets van naar buiten zal komen.

Wat mijn eigen beweeg redenen betreft zocht ik het met dit door mij gekozen instrument aanvankelijk nog elders. Maar ik kwam van het één in het ander terecht. Vanuit mijn eerste ontdekkingen kreeg ik vanzelf de behoefte bij de foto's van Joost van de Weg's te gaan kijken. Het bleek een probaat middel om mijn aandacht van wat andere zaken af te leiden. Het idee ontstond omdat ik aanvankelijk eigenlijk niets beters wist te bedenken, maar dit bleek te werken.
Dus ik dook opeens op een creatieve en speurende manier in mijn archieven en in het verleden van deze, door veel schilders vereeuwigde en bezongen, stad. Mijn geboortestad Dordrecht.



  Joost van de Weg - foto/detail
wherry in de Voorstraatshaven in Dordrecht

 dit is ter hoogte van de aan de Voorstraatshaven
gelegen tuin van, voorheen, de familie Buytink.
(de Buytink's van de bekende Dordtse meubelzaak)
Joost van de Weg woonde er tegenover - aan de an-
dere kant van de haven -   in een huis dat langzaam
in de haven dreigde weg te zakken - iets dat later
ook werkelijk is gebeurd.

Denkt u voor de sfeertekening maar aan het gedicht
Wijnhaven van Jan Eijkelboom  uit de bundel:
Wat blijft komt nooit terug

Zoals ik al aangaf kwam ik via een omweg op het pad van mijn verzameling foto's van deze Dordtse fotograaf. Zijn originele foto's had ik jaren geleden, toen zich daar de kans toe bood, al voor eigen gebruik op een digitaal bestand gezet.

Al vanaf mijn vroegste schilderjaren heb ik iets extra's met het fotowerk van Joost van de Weg.
Zijn foto's leerde ik kennen via een stapeltje originele afdrukken dat mijn eerste en enige werkgever Adri Bakker, van de gelijknamige lijstenmakerij en kunsthandel aan de Spuiweg, in zijn bezit had.

Eén van mijn eerste schilderijtjes, een stukje Spuihaven, was naar één van die foto's van Joost van de Weg geschilderd - dat was nog voor Daan Mühlhaus me bij hem uitnodigde.

Toen ik een aantal jaren geleden nog eens naar die foto's vroeg kon Ad Bakker, de zoon van Adri Bakker, de foto's aanvankelijk niet vinden, maar toen ze later alsnog tevoorschijn kwamen luidde dit het begin van een soort herontdekking in.
Het resulteerde uiteindelijk in een tentoonstelling die Bakker in 2009 hield
Joost van de Weg  - Dordrecht in tegenlicht 1874-1957



Het Dordrecht van Tollens
uitgevers Boekhandel De Bengel
Stadsarchief Dordrecht
eerste druk verscheen in 2000

Joost van de Weg was een fotograaf die, net als zijn oudere collega H.J.Tollens, (1864-1936), fotografeerde met de ogen en de visie van een schilder. Zij waren daarin verwant met landelijk bekende collega's als Jacob Olie, Bernard Eilers, Henri Bersenbrugge en Cas Oorthuys. Allen romantici met een schilderachtige kijk en opvatting van de fotografie, één waar een latere generatie fotografen zich juist weer sterk tegen ging afzetten.
Nu, meer dan een halve eeuw later, nu het stof van de eeuwige richtingen strijd tussen generaties is opgetrokken, krijgen deze fotografen weer veel meer aandacht en erkenning, en de basis voor eenzelfde lot voor Joost van de Weg is inmiddels gelegd. Maar het vraagt nog wel om een vervolg - een vervolg middels een mooie publicatie - net zoals boekhandel en uitgeverij De Bengel dat op fraaie wijze met het werk van H.J. Tollens heeft gedaan. Van die kant was er aanvankelijk belangstelling, maar mij is niet bekend of dit nog concrete vormen aan zal nemen.
Er zijn in ieder geval wel mindere goden in boekvorm verschenen.



Joost van de Weg - foto/uitsnede
de Nieuwe Haven in Dordrecht in de
winter, een uitsnede uit één van de
door Daan Mühlhaus geleende foto's

Schilders herkenden het schilderachtige weer op hun beurt in de foto's van Joost van de Weg.

Zo is het interessant dat Daan Mühlhaus ook foto's van het 'stapeltje' van Adri Bakker heeft geleend.

Dat leverde o.a. enkele winters van de Nieuwe Haven op.
Interessant detail - Mühlhaus mocht de foto's lenen, maar Adri Bakker plakte nog wel even snel de etiketten van zijn zaak op de achterkant van de foto's. Zo kon er geen misverstand over bestaan wiens eigendom de foto's waren, en zo konden wij zoveel jaren later zien welke er toen bij Mühlhaus op het atelier zijn geweest.





Joost van de Weg gaf zelf, in de rol van uitgever, ook foto's/briefkaarten van zichzelf en anderen uit, een activiteit die later nog door zijn zuster is overgenomen en voortgezet.






Joost van de Weg - foto/detail
aan een vlot van de Koninklijke Dordrechtsche Roei & Zeilvereeniging
in de Nieuwe Haven te Dordrecht
er bestaat een leuke A.P. Schotel met het botenhuis en vergelijkbare boten
verkocht bij kunsthandel Simonis en Buunk http://www.simonis-buunk.nl/

Joost van de Weg - foto/detail
roeiboot in de Voorstraatshaven in Dordrecht

Wat het voor mij als schilder en liefhebber zo extra interessant maakt is dat Joost van de Weg zijn foto's in dezelfde periode maakte als veel van mijn plaatselijke voorbeelden. Het idee dat schilders als A.P. Schotel, Maurice Sijs en later ondermeer ook mensen als Cor Noltee, Steef Wijnhoven, Daan Mühlhaus en Joop Kropff hun schildersezel op dezelfde plaatsen neerzetten en dezelfde schepen en bootjes zagen die we nu op de foto's kunnen zien boeit me.

Steef Wijnhoven (1898-1969)
detail uit een houtsnede

Dankzij de foto's van Joost van de Weg kun je met de ogen van nu als het ware het Dordrecht van toen meebeleven. Door zelf details uit de foto's naar voren te halen en die te isoleren op zoek naar interessante situaties kijk ik ook in die wereld rond.






Willem Witsen en Dordrecht
door J.F. Heijbroek
uitgeverij THOTH Bussum 2003

Een kunstenaar die, als ik zo rond dwaal door de foto's van Joost van de Weg, steeds sterk bij me naar boven komt is de Amsterdamse schilder Willem Witsen (1860 - 1923). Willem Witsen maakte een serie befaamde etsen, aquarellen en schilderijen van Dordrecht, vooral van de Voorstraatshaven. maar ook het zicht vanaf de Grote Kerk, de Nieuwe Haven en het Drierivierenpunt.

Witsen kwam daarvoor in 1898 naar Dordrecht in de bedoeling een twaalftal etsen van Dordrecht, bestemd voor kunsthandel E.J. van Wisselingh & Co uit Amsterdam, te maken. Vanuit een tot varend atelier omgetoverde roeiboot maakte hij veel schetsen in krijt. Die dienden als voorstudie voor de latere uitgewerkte werken. Het is mij niet bekend of hij toen ook foto's gebruikte. Witsen was namelijk ook, net als zijn vriend en collega G.H. Breitner, een verwoed fotograaf.
(Zie ook de collectie van het Dordrechts Museum.)

Joost van de Weg  -  foto/uitsnede
Visvlot in de Nieuwe Haven in Dordrecht
het visvlot met de Nieuwe Haven is vaak door A.P. Schotel geschilderd
de Lange IJzeren Brug staat o.a. op een prachtige ets door Willem Witsen

Joost van de Weg had een opvallende voorkeur voor een bepaalt licht  -  liefst niet te hard en bij voorkeur (m.i.) bij tegenlicht. Ik heb zelf eens een serie foto's rond de Nieuwe Haven gemaakt  - bij een vergelijkbaar licht -  en ik moet steeds aan de sfeer van Joost van de Weg denken. Ik heb er alleen te weinig mee gedaan omdat ik toen met mijn hoofd in de Provence zat, maar nu lijkt het erop dat het toch een kans zal krijgen. Dit soort afleiding wat tevens onderzoek is maakt de kans daarop in ieder geval een heel stuk groter.


Joost van de Weg - foto/uitsnede
schepen in een Dordtse haven

Het voert te ver om alles dat ik gevonden heb in dit blog af te beelden, dit is maar een doorsnede van de vele details en situaties die ik gevonden heb, maar als recept om weer met mooie dingen bezig te zijn is het een goed alternatief voor andere, meer gewenste, vormen van wisselwerking. Er is niet veel voorstellingsvermogen voor nodig om je in het Dordrecht van de twintiger en dertiger jaren te wanen.
Als schilder in die tijd hoefde je niet ver te zoeken en op deze manier geeft het u en mij ook een korte blik in het verleden. Het zette mij in ieder geval op een spoor dat ik misschien wel te lang uit het oog ben verloren. Het bevestigt wat al voorzichtig in mij sluimerde, maar waar ik tot nu geen gehoor aan gaf.

Joost van de Weg - foto/uitsnede
de Wijnhaven in Dordrecht

rechts van de schepen stond Pennock's Hotel
waar vele schilders uit binnen en buitenland
logies en verblijf vonden, Daan Mühlhaus kon er
jaren na dato nog woest om worden dat men deze
panden aan de slopershamer heeft prijs gegeven

Joost van de Weg - foto/uitsnede
stoomsleepboten in de Wolwevershaven in Dordrecht



Joost van de Weg - foto/uitsnede
de Voorstraatshaven in Dordrecht vanaf de Wijnbrug richting de Nieuwbrug

Joost van de Weg foto/uitsnede
winter in de Spuihaven in Dordrecht
naar dit motief en deze foto heeft Daan Mühlhaus ook
een schilderij gemaakt dat bij Adri Bakker is verkocht

Joost van de Weg -  foto/uitsnede
de Voorstraatshaven in Dordrecht

Willem Witsen huurde een bootje, paste het aan
als varend atelier en vereeuwigde van daar uit dezelfde
Dordtse gevels die Joost van de Weg later ook fotografeerde



Lees in dit verband ook het blog uit oktober 2010 - Daan Mühlhaus en A.P. Schotel 
op: www.daanmuhlhaus1907-1981nl@blogspot.com

voor inlichtingen en uitwisseling Peter van Loon
telefoon 078 6145913